Pół roku pracy, intensywnych poszukiwań i ogromnego zaangażowania. Tysiące wysłanych maili, setki telefonów, dziesiątki wystąpień na radach miast i kilka wycieczek w nieznane. Po co? Żeby dotrzeć do kandydatów startujących w wyborach samorządowych.

Chcieliśmy stworzyć ogólnopolską platformę, dzięki której każdy wyborca, będzie mógł sprawdzić za pomocą kilku kliknięć myszki, co myślą i proponują osoby ubiegające się o funkcję w samorządzie. Wszystkich kandydatów zachęcaliśmy do wypełnienia kwestionariusza doświadczenia i poglądów, w którym pytaliśmy o najważniejsze sprawy oraz szczegółowe plany na najbliższe cztery lata – mówi Róża Rzeplińska, prezeska Stowarzyszenia 61.

Prawie 80 wolontariuszy serwisu MAM PRAWO WIEDZIEĆ od maja zbierało adresy mejlowe osób kandydujących na radnych, wójtów, burmistrzów i prezydentów miast. Razem zdobyli około 5000 kontaktów, z czego najlepsi z nich – nawet 200. Metody docierania do kandydatów były różne – przez komitet wyborczy, partię, z której dana osoba startowała, profil na Naszej Klasie lub Facebooku oraz fora internetowe.

Sporo komitetów podawało telefon na stronie internetowej, ale albo był wyłączony, albo nikt nie podnosił słuchawki – komentuje Anna Demidowicz, wolontariuszka.

Prosiliśmy komitety wyborcze o przekazanie nam listy z maili, jednak poza jednym wyjątkiem, nie chciano podać adresów. Osoby z komitetów zapewniały, że naszą informację przekażą dalej. Jednak, czy to zrobiły – trudno zweryfikować. Dlatego też staraliśmy się docierać bezpośrednio do konkretnych osób. Cała reszta pracy to mrówcze szukanie. I z tym różnie bywało, bo niektórzy kandydaci mieli... wspólnego maila , który był np. mailem gminy. Jednak częstszy przypadek to ten, gdy adresy po prostu nie działały – dodaje Piotr Skrzypczak, koordynator z Lublina.

Zdarzały się też prawdziwe przygody. Wolontariusze trafiali do miejsc, gdzie trudno byłoby się spodziewać komitetu wyborczego, Wolontariuszka Joanna Pietrzykowska szukała komitetu Stop Dopalaczom im. Marii Konopnickiej. W mieszkaniu zastałam tylko starszą panią, która o danym komitecie nic nie słyszała. A on teoretycznie e mieścił się w jej mieszkaniu. Po chwili rozmowy przypomniała sobie, że chodzi o jej wnuczka, któremu zbierała podpisy na powstanie owego komitetu, ale nie zna osoby, która ma ten komitet prezentować.


W docieraniu do kandydatów i kandydatek wspierały nas lokalne i ogólnopolskie organizacje pozarządowe, m.in. Fundacja Rozwoju Demokracji Lokalnej, akcja „Masz Głos, Masz Wybór”, Biuro Obsługi Ruchu Inicjatyw Społecznych BORIS, Sieć Splot oraz Kongres Kobiet.

Przed pierwszą turą wyborów kwestionariusz wypełniło 838 kandydatów a kolejnych 694 zaczęło go wypełniać, ale nie udostępniło go do przeczytania wyborcom. Największą popularnością serwis cieszył się w Warszawie – zarówno wśród osób startujących w wyborach (wypełniło go 47 kandydatów do rady miasta i rad dzielnic ze stolicy oraz siedmiu kandydatów na prezydenta Warszawy), jak i mieszkańców.
Najaktywniejsza spośród partii w serwisie MAM PRAWO WIEDZIEĆ okazała się Platforma Obywatelska (165 kwestionariuszy wypełnionych przez kandydatów do rad gmin i dzielnic), następnie Sojusz Lewicy Demokratycznej (98 kwestionariuszy wypełnionych przez kandydatów do rad gmin i dzielnic) oraz Prawo i Sprawiedliwość (84 kwestionariusze wypełnione przez kandydatów do rad gmin i dzielnic). Większość ankiet wypełnili jednak kandydaci z lokalnych komitetów wyborczych. Spośród osób, które walczyły o stanowisko w drugiej turze zaledwie 5 zdecydowało się na wypełnienie naszej ankiety.

A co z pozostałymi osobami, które kandydowały w wyborach samorządowych? Wiele z nich nie ma własnego maila lub korzysta ze wspólnego adresu np. dla całego komitetu. Często też pełnomocnicy komitetów wyborczych, proszeni o przekazanie kontaktów do kandydatów odmawiali, powołując się na ustawę o ochronie danych osobowych. Tym samym uniemożliwiali kontakt z osobą mającą w przyszłości pełnić funkcje publiczne. Niektórzy kandydaci sami odmawiali twierdząc, że wszystko znajdziemy na ich stronie lub w programie wyborczym, często ograniczonym do kilku haseł i skromnej w treści ulotki. Jedna z osób ubiegających się o fotel prezydenta Warszawy pokusiła się nawet o stwierdzenie, że nie liczą się poglądy, lecz światopogląd,a wyborcy kierujący się ankietami są konsumentami, a nie obywatelami. Świadczy to niestety o niezrozumieniu idei wyborów samorządowych, w których głosujemy przecież na osoby proponujące nam najskuteczniejsze rozwiązanie codziennych problemów, takich jak: dziury w chodnikach,  kiepska komunikacja miejska czy brak miejsc w przedszkolu.

A co myślą sami wyborcy? Podczas XXII Biegu Niepodległości pytaliśmy uczestników oraz kibiców dlaczego nie głosują w ciemno?. Oto co odpowiadali : „chcę mieć wpływ na los naszej ojczyzny”, „ci, co nie głosują, nie mają prawa narzekać”, „chcę jak najlepiej dla miasta, w którym mieszkam, „sam wiele zyskam na dobrym prezydencie”, „chcę, aby rządzili ludzie mądrzy, uczciwi, patrioci”, „wiem, że od mojej decyzji zależy los całego społeczeństwa”.

***
Serwis www.mamprawowiedziec.pl to niezależna i apartyjna inicjatywa Stowarzyszenia 61, której celem jest: budowanie ogólnodostępnego systemu informacji o osobach pełniących wybieralne funkcje publiczne, wspieranie świadomego udziału obywateli w wyborach i monitorowanie życia publicznego. Nazwa Stowarzyszenia nawiązuje do 61. artykułu Konstytucji RP, w którym stwierdza się, że „Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne”. Serwis internetowy www.MamPrawoWiedziec.pl budowany jest od 2005 roku. Obecnie zawiera informacje biograficzne o polskich parlamentarzystach i posłach do Parlamentu Europejskiego oraz bazę głosowań sejmowych.
Serwis MAM PRAWO WIEDZIEĆ jest finansowany ze środków Fundacji Stefana Batorego, Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Pozarządowych, Trust for Civil Society in Central and Eastern Europe, Norweskiego Mechanizmu Finansowego, Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Funduszu dla Organizacji Pozarządowych.